top of page

 נושאים בהם נתעמק מהספרות המחקרית

במהלך הקורס נתעמק בשישה נושאים:

  1. מדע אזרחי, מה זה בכלל?

  2. מדע אזרחי בבית הספר

  3. אג'נדות מתנגשות?

  4. חקר נתונים במדע אזרחי

  5. שיקולי עיצוב פדגוגי 

  6. צדק חברתי ואקטיביזם  

 

האופן שבו נבנה ידע רחב ומעמיק בקורס

עבור כל אחד מהנושאים תמצאו תיקייה עם שלושה מאמרים. אבל לא להיבהל! 😊 - המטרה היא לא לקרוא את כולם לעומק, אלא להיעזר בכלי AI כדי לעשות קפיצה ראשונית למים בנושא. עבור כל נושא יהיה צוות אחד של 2-3 סטודנטים.יות שיקרא את המאמרים לעומק (מאמר לכל סטודנט.ית), יציג את הנושא במפגש ויוביל את הדיון בו. 

תכליס, מה עושים?

מוסיפים את שמכם להובלת דיון בשניים מנושאי הקורס בדף הרשמה למשימות.

 

אם אינכם מובילים את הדיון עבדו באופן פרטני על פי ההנחיות הבאות:

  • הורדת הקבצים. הורידו את שלושת המאמרים למחשב שלכם.

  • בחינת המאמרים. קבלו מידע ראשוני על המאמר:

    • בחנו באיזה סוג של מאמר מדובר: (תיאורטי? אמפירי? סקירה?) ומה טיבו של כתב העת (לאיזו קהילה הוא פונה)

    • קראו תקציר, מילות מפתח, או highlights (במאמרים שונים יופיע מידע אחר)

    • דפדפו במאמר לראות את המבנה הכללי שלו

  • חקירה נתמכת בינה מלאכתית. העלו את קבצי המאמרים לכלי AI (מומלץ NotebookLM), וחקרו את הנושא אותו מייצגים המאמרים:

    • באילו זוויות שונות של הנושא עוסק כל מאמר?

    • מה ניתן ללמוד מהם מאסופת המאמרים על הנושא? 

    • העזרו במידע שאתם מקבלים על מנת לשאול שאלות המשך על כיוונים שנראים לכם מעניינים ומסקרנים. 

    • תוך כדי החקירה, שמרו לעצמכם "פתקים" של המערכת, ותנו להם שמות משלכם שיאפשרו לכם לחזור לנקודות שעניינו אתכם. בסוף החקירה של הנושא, כתבו "פתק" אחד שלכם עם שלוש נקודות שמסכמות את התובנות העיקריות שלכם, ואת הכיוונים שעניינו אתכם במיוחד.

  • שיתוף. שתפו אותי (כפי שמשתפים במסמך בדרייב)  במחברת שלכם (שימו לב שאוכל לראות רק את הפתקים ולא את החקירה כולה) 

אם אתם אתם בצוות שמוביל את הדיון:

  • כמו כולם. ערכו את התהליך שעושים כולם,רק בצוות (נעשה זאת ביחד עבור הנושא הראשון)

  • קריאה והתעמקות במאמר אחד. בחרו כל אחד.ת מאמר אחד לקריאה מעמיקה.

  • בניית מצגת להובלת הדיון בנושא בכיתה. לאחר הקריאה, היפגשו במהלך השבוע לדון במאמרים שקראתם, ולבנות מצגת באמצעותה תובילו את הדיון בנושא במפגש. תעמוד לרשותכם כשעה. רצוי לכלול הצגה כללית של הנושא, התעמקות בכל אחת מהפרספקטיבות (המאמר שקראתם), וחזרה לסיכום. הוסיפו שאלות, מחשבות, ורעיונות לאורך כל הדרך על מנת לעורר דיון ואינראקציה בכיתה.

מאמרי הקורס

נושא 1 - מדע אזרחי: מה זה בכלל?

 

  • Heiss, R., & Matthes, J. (2017). Citizen science in the social sciences: a call for more evidence. GAIA-Ecological Perspectives for Science and Society, 26 (1), 22-26.

  • Shirk, J. L., & Bonney, R. (2018). Scientific impacts and innovations of citizen science. Chapter 3. In S. Hecker, M. Hakay, A., Bowser, Z. Markuch, J. Vogel, & A. Bonn (Eds). Citizen Science: Innovation in open science, society and policy. UCL Press. pp. 41-51.

  • Vohland, K., Land-Zandstra, A., Ceccaroni, L., Lemmens, R., Perelló, J., Ponti, M., ... & Wagenknecht, K. (2021). The science of citizen science evolves. Chapter 1. In Vohland, K. et alץ (Eds.). The Science of Citizen Science. Springer. https://doi. org/10.1007/978-3-030-58278-4. pp 1-12.

 

נושא 2 - מדע אזרחי בבית הספר

 

  • Kali, Y., Sagy, O., Matuk, C., & Magnussen, R. (2023). School participation in citizen science (SPICES): substantiating a field of research and practice. Instructional Science, 51(5), 687-694.

  • Phillips, T., Porticella, N., Constas, M., & Bonney, R. (2018). A framework for articulating and measuring individual learning outcomes from participation in citizen science. Citizen Science: Theory and Practice, 3(2).

  • Roche, J., Bell, L., Galvão, C., Golumbic, Y. N., Kloetzer, L., Knoben, N., ... & Winter, S. (2020). Citizen science, education, and learning: challenges and opportunities. Frontiers in Sociology, 5, 613814.

 

נושא 3 - אג'נדות מתנגשות?
 
  • Atias, O., Baram-Tsabari, A., Kali, Y., & Shavit, A. (2023). In pursuit of mutual benefits in school-based citizen science: who wins what in a win-win situation? Instructional Science, 51(5), 695-728.

  • Finger, L., van den Bogaert, V., Schmidt, L., Fleischer, J., Stadtler, M., Sommer, K., & Wirth, J. (2023, August). The science of citizen science: a systematic literature review on educational and scientific outcomes. In Frontiers in Education (Vol. 8, p. 1226529). Frontiers Media SA.

  • Zoellick, B., Nelson, S. J., & Schauffler, M. (2012). Participatory science and education: bringing both views into focus. Frontiers in Ecology and the Environment, 10(6), 310-313.

 

נושא 4 - איך תלמידים מתמודדים עם נתונים במדע אזרחי?
 
  • Aridor, K., Dvir, M., Tsybulsky, D., & Ben-Zvi, D. (2023). Living the DReaM: The interrelations between statistical, scientific and nature of science uncertainty articulations through citizen science. Instructional Science, 51(5), 729-762.

  • Bird, E. B., Ballard, H. L., & Harte, M. (2023). Data to decision-making: How elementary students use their Community and Citizen Science project to reimagine their school campus. Instructional Science, 51(5), 763-791.

  • Dvir, M., & Tsybulsky, D. (2025). Engaging Students with Citizen Science Data: Gateway to New Scientific Frontiers. In Citizen Science Contributions to Biology and Environmental Education: Realities, Impact and Opportunities (pp. 69-88). Cham: Springer Nature Switzerland.

נושא 5 - שיקולי עיצוב פדגוגי
 
  • Nes, Y. B., Kali, Y., Sagy, O., & Eshel, A. (2025). Promoting Expansive Framings by Design: How Citizen Science Can Foster Quality. Citizen Science Contributions to Biology and Environmental Education: Realities, Impact and Opportunities, 29.

  • Bopardikar, A., Bernstein, D., & McKenney, S. (2023). Designer considerations and processes in developing school-based citizen-science curricula for environmental education. Journal of Biological Education, 57(3), 592-617.

  • Miller, J. M., Ballard, H. L., Race, A. I., Yan, S., Henson, S., Portier, E. F., & Schectman, E. R. (2025). Incorporating Community and Citizen Science into Elementary Schools: Key Program Design Features from Research and Practice. In Citizen Science Contributions to Biology and Environmental Education: Realities, Impact and Opportunities (pp. 151-167). Cham: Springer Nature Switzerland.

 

נושא 6 - צדק חברתי ואקטיביזם
 
  • Atias, O., Shavit, A., Kali, Y., & Baram‐Tsabari, A. (2025). Deciphering the role of epistemic injustice in school‐based citizen science: Sources, implications, and possible ways for mitigation. Journal of Research in Science Teaching, 62(5), 1350-1387.

  • King, A. C., Odunitan-Wayas, F. A., Chaudhury, M., Rubio, M. A., Baiocchi, M., Kolbe-Alexander, T., ... & Our Voice Global Citizen Science Research Network. (2021). Community-based approaches to reducing health inequities and fostering environmental justice through global youth-engaged citizen science. International journal of environmental research and public health, 18(3), 892.

  • Silver, Y., & Shavit, A. (2025). Community Versus Citizen Science: An Activist-Based Distinction. In Citizen Science Contributions to Biology and Environmental Education: Realities, Impact and Opportunities (pp. 193-216). Cham: Springer Nature Switzerland.

מנחת הקורס

יעל קלי - yael.kali@edtech.haifa.ac.il

עיצוב ופיתוח

קורס זה עוצב על ידי פרופ' יעל קלי, ד"ר אורנית שגיא, ואסנת אטיאס.​

הקורס נבנה על סמך ידע שהצטבר בקבוצת המחקר TEL-Design.
ניתן להעתיק קטעים, רעיונות ואף את הקורס כולו תוך מתן קרדיט מתאים.

bottom of page